Fietstocht Mekongdelta

De Mekong daalt minder dan drie meter over de laatste zeshonderd kilometer, en die bijna totale vlakheid maakt de delta tot een plek die het beste per fiets kan worden doorkruist. Negen provincies verspreid over ongeveer veertigduizend vierkante kilometer alluviale vlakte, aan elkaar geregen door een netwerk van kanalen zo dicht dat veel gehuchten makkelijker per boot dan over de weg te bereiken zijn. Het land zelf is geologisch gezien jong, korrel voor korrel opgebouwd uit slib dat de rivier vanaf het Tibetaans Plateau heeft meegevoerd, en het blijft de graanschuur van Vietnam, goed voor meer dan de helft van het graan en een groot deel van het fruit van het land. Een Mekong Delta fietstocht leest dit landschap in het tempo waarvoor het gemaakt is. Smalle betonpaden lopen bovenop de dijken, breed genoeg voor één fietser, slingerend langs longan- en rambutanboomgaarden, steenovens in de vorm van bijenkorven nabij Vinh Long, en kokosnootplantages die Ben Tre zijn oude naam gaven: het kokosnootkoninkrijk. Apenbruggen — enkele bamboestokken met een dunne leuning — overspannen nog steeds de kleinere kanalen, hoewel vele zijn vervangen door lage gebogen voetgangersbruggen waar fietsers afstappen om over te steken. De routes geven de voorkeur aan achterafwegen boven de snelwegen, dus de soundtrack bestaat uit vogelgezang, buitenboordmotoren en het gekletter van werkplaatsen voor kokosnootschillen in plaats van verkeer. Vertrekpunten liggen gegroepeerd rond vier steden. My Tho, het dichtst bij Ho Chi Minhstad, opent naar de Tien-rivier en haar vier genoemde eilandjes. Ben Tre ligt dieper tussen de kokosnootplantages. Cai Be staat bekend om zijn kerk aan de rivier en de krimpende drijvende markt, en Can Tho, de grootste stad van de delta, verankert de westelijke tochten nabij de groothandelsmarkt van Cai Rang. Elke begeleide dorpsfietstocht door de delta koppelt korte fietsetappes aan sampan-transfers, zodat de dag afwisselt tussen trappen en dobberen. Wat deze waterwegen in Zuid-Vietnam hun karakter geeft, is de intimiteit van het dagelijks leven dicht bij het pad. Rijstpapier dat droogt op bamboerekken, families die viskwekerijen onder hun paalwoningen verzorgen, vrouwen die platbodems vol ananassen voortduwen — niets hiervan is in scène gezet voor bezoekers, en de goed georganiseerde Mekong Delta fietstochten bewegen zich er simpelweg rustig doorheen. De delta staat nu onder echte druk, van dammen stroomopwaarts tot het binnendringen van zout water dat elk droog seizoen verder landinwaarts kruipt, wat een zekere urgentie geeft aan het zien van de werkende waterwegen zolang hun ritme standhoudt. Fietsen blijft de minst opdringerige manier om de regio op eigen voorwaarden te ontmoeten, dicht bij het water, langzaam genoeg om dingen op te merken, en voortbewogen door dezelfde vlakke grond die de rivier heeft achtergelaten.